Monday, July 30, 2018

अशीही दिवाळी

अशीही दिवाळी-१

माझ्या काकांच्या घराशेजारी पुर्वी एक कंडक्टर राहायचा. दोन छोट्या मुली आणि बायकोबरोबर राहायचा. त्याचे वडील ऐन दिवाळी दिवशी वारलेले. म्हणुन तो अजिबात दिवाळी साजरी करत नसे. फराळ, फटाके काहीही नाही. मुली बिचार्या गपचुप बसायच्या. आईकडे लाडु, चकली फटाक्यासाठी हट्ट करायच्या. हे कित्येक दिवाळीला असेच चालु होते. पण बायकोची नवर्यापुढे ब्र काढायची हिम्मत नव्हती. बिचारी कानकोंडी व्हायची. शेवटी काकींनी तिला दिवाळी का करत नाही विचारले. तेव्हा हे तिने सांगितलेच पण अजुन थोडे पुढे बोलली ते असे...हयाच्या आम्ही न पाहिलेल्या बापाचे दु:ख दर दिवाळीला मनवतो. मी आणि पोरी फक्त. मी फराळाचे ताट कोणाला नाही देणार मग मला कोण देणार? पण ह्याला मात्र लोक (स्टाफ)फराळाला बोलवतात. तो मस्त रोज दोन तीन ठिकाणी हादडुन येतो आणि पोरी आणि मला बाप मेल्याचं दु:ख साजरं करायला लावतो.

अशीही दिवाळी -२
मागच्या वर्षी मी बहिणीकडे गेले होते,ऐन दिवाळी दिवशी. स्वारगेट मध्ये अक्षरशा: उभा राह्यला जागा नव्हती. सातार पर्यंत काय रिर्झरवेशन करणार म्हणुन केले नव्हते . कशी बशी बस मिळाली. औंध एवढे प्रसिद्ध ( म्युझियम, यमाई देवी) असुनपण तिकडे जाणारी एस टी यायला एक तासापेक्षा जास्त अवधी होता. सर्व स्टॅन्ड रंगीबेरंगी कपड्यांनी आणि फराळाच्या डब्यांनी नटले होते. तोवर एक बाई जोरजोरात रडत, शिव्या देत फोन वर बोलत होती. काखेत बाळ, एका हाताला चार पाच वर्षाची छोटी पोर. बाळ, मुलगी आणि तिचे कपडेही चांगलेच होते. पण ती कसलीही पर्वा न करता रडत, भांडत, शिव्या देत होती. शिव्या अतिशय अर्वाच्य होत्या. अख्ख स्टॅड तिच्याकडे पाहत होतं. ती ज्या शिव्या देत होती त्यावरुन एवढच कळत होतं की तिचा नवरा कोठेतरी न सांगता गेला होता. दिवाळी दिवशीही तो आला नव्हता. बहुतेक तो तिच्याकडे परत कधीच येणार नव्हता.
आईचे रडणे पाहुन बाळ अजुनच जोरजोरात रडत होते. ती छोटी मात्र एक हात बाळाच्या डोक्यावर फिरवत होती आणि एका हाताने आईचा हात हळुवार चोळत होती. बाकी भरलेल्या स्टॅंडमधुन कोणाचीच हिम्मत नव्हती त्या बाईला सावर्णासाठी मदत करायची...


अशीही दिवाळी-३
माझ्याकडे येणारी मावशी दिवाळी दिवशी कामाला आली. मी बर्यापैकी काम केले होते. मी म्हणाले आज कशाला आला? आदल्या दिवशी तीने सुट्टी घेतली होती. म्हणाली काल बहीणीला गावाकडे जायचे होते त्याची तयारी. आता मी एकटीच, मोकळीच आहे.
मी: तुम्ही नाही गेला गावाकडे?
ती: नाही ओ , मी काय
करि गावाकडे जाऊन?
मी: का? मुले?
ती: नाहीत.
मी: नवरा?(काळया मन्यांचे लांब मंगळसुत्र आहे त्यांच्या गळयात. मावशी अतिशय देखणी, उंच गोरीपान आहे जेमतेम ३५-४०च्या आसपास. पण तिच्या चेहर्यावरचे हास्य जणु मावळलय.)
ती: तो कधीचा सोडुन गेलाय?
मी: कधी?कोठे?
ती: लग्न झाल्यावर लगेच गेला.
मी: परत आलाच नाही?
ती: २-४ वर्षाने लग्न करुन आला.
मी: तुम्हीही मग दुसरे करायचे ना, अजुनपण करु शकता.
ती: नाही , तेव्हा सर्व गावातले, आईवडील म्हणाले कर म्हणुन पण नाही केले. मनच उडाले.
मी: वडील करत होते तर का नाही केले?
ती: अहो , तो लग्न करुन मुलबाळ करुन आला. तीला माहेरी घालवुन मला न्यायला आला. वडील जा म्हणाले. मी नाही म्हणाले. खुप मारले मला वडीलांनी. बेशुद्ध पडले. मग वडील मारायचे थांबले. खुप सुंदर दिसत होते ना मी.त्यांना घोर. म्हणुन दुसरे करुन देत होते. माझ्या काळजीपोटी नाही. गावाकडे पोरगी घरात राहणे कमी पणाचे समजतात ना ओ. पण काय करणार. माझे मनच उडाले. दिवाळीला मी तिकडे जाऊन काय करणार? सर्व आपआपल्या मुलाबाळात , माझी कशाला तिथे अडचण.
मी: निशब्द
.

वसंत

संपला शिमगा , लागल्या झळा
मोगर्याचा सुवास , अंगणी दरवळला
कितीही भरला उरी, रितेपण कळेना
वैशाख वनव्यात , वाळ्याचा आसरा

ऊन्हाच्या झळा, जाळती जीवा
लाल पळस ओकतो ज्वाळा
निथळला पिंपळ, घालतो सडा
आईच्या माझ्या शेवया पापड्या

आला ग वसंत , फुलला झाडोरा
ढाळली पाने, फुटवा फुटला
रंग उधुळण, निसर्ग नटला
एवढ्या ऊन्हात, चाफा फुलला

@ ज्योती